Bài Học Về Nhân Cách Qua Tác Phẩm “Công Chúa Nhỏ” Của Frances Hodgson Burnett

Dù trong hoàn cảnh nào thì hãy nhớ luôn phải biết giữ lấy phần nhân cách đẹp đẽ của mình. Khó khăn, chông gai của cuộc đời không là thử thách lớn nhất đối với chúng ta, thử thách gian nan nhất là liệu ta có chiến thắng chính mình, hay để phần người trong ta ngã gục ngay trước khó khăn ấy?

“Công chúa nhỏ” là cuốn tiểu thuyết dành cho trẻ em được xuất bản lần đầu tiên năm 1905. Tác phẩm là sự mở rộng của tập truyện ngắn “Sara Crewe”, với những câu chuyện xoay quanh cuộc sống của cô bé Sara nơi trường học Minchin ở Luân Đôn. Cứ tưởng cuộc sống của em sẽ bình yên cho đến ngày cha của mình,  đại úy Crewe từ Ấn Độ trở về, tuy nhiên sóng gió ập đến khi sau ngày sinh nhật lần thứ 11 của em, cha em đã qua đời. Cuộc sống của em rơi vào chuỗi ngày tối tăm, bị đối xử tệ bạc bởi bà Minchin. Nhưng dường như điều đó đã càng tôi luyện thêm nhân cách của cô bé Sara, lòng trung hậu và trái tim nhân ái của cô bé đã giúp em vượt qua những năm tháng khốn cùng ở nhà bà Minchin. Sau cùng nhờ tình thương  một người bạn của cha mình, em đã giành lại được những gì vốn có của mình, cuộc sống của mình và hơn hết là tình thương từ những người em yêu quý.

Tác phẩm tuy là câu chuyện cho thiếu nhi nhưng lại là một bài học giáo dục có ý nghĩa, hướng đến việc hình thành nhân cách của trẻ em cũng nhưng định hình những giá trị của một đứa trẻ có vai trò gì trong xã hội. Hình ảnh cô bé Sara là điển hình cho những phẩm chất tốt đẹp ấy, trái tim của em luôn nồng hậu và biết quan tâm chia sẻ những khó khăn với những người xung quanh mình. Qua những chương truyện người ta lại càng thấy khâm phục tấm lòng và nhân cách đẹp của cô bé.

Đầu tiên nhân cách đẹp của cô bé được thể hiện qua tình yêu thương dành cho cha mẹ của mình. Em không phải như những đứa trẻ khác có thể gặp mẹ mà nói “con yêu mẹ”, Sara mồ côi mẹ bởi thế thay vì nói câu yêu thương trực tiếp. Cô bé đã thể hiện tình yêu ấy qua việc yêu ngôn ngữ Pháp, vì “ba em thường nói với em bằng tiếng Pháp khi em còn trong nôi. Mẹ em là người Pháp, ba em rất yêu ngôn ngữ mẹ đẻ của bà vì thế Sara hay được nghe và cảm thấy quen thuộc với nó”. Cô bé yêu ngôn ngữ ấy như yêu mẹ của mình tất thảy vậy. Vì khi em nói tiếng Pháp như chính em đang nói tiếng mẹ đẻ của mình. Thầy giáo tiếng Pháp của em nói  với bà Minchin “Cô bé chính là người Pháp. Phát âm của cô bé mới tuyệt duyệt!”sao mặc dù em chưa được học qua tiếng Pháp bao giờ, chỉ là ngôn ngữ ấy có sẵn trong em, chỉ là bản năng tự nhiên của một cô bé muốn dùng thứ tiếng nói yêu thương của cha, mẹ mình để diễn đạt lên tâm tư, tình yêu của em.

Thiên thần Sara hay công chúa Sara là những cái tên mà học sinh trường Minchin dành tặng cho cô bé dù là ngưỡng mộ hay ghen ghét đi chăng nữa. Học sinh ở đây đều cảm thấy khâm phục Sara không chỉ bởi cuộc sống như một nàng công chúa của em, mà bởi sự thông minh khi có thể kể chuyện một cách lôi cuốn, có thể nói chuyện trôi chảy bằng ngoại ngữ và đặc biệt hơn hết em đã giúp đỡ những người xung quanh mình, cô bé có thể sẵn sàng đứng lên che chở và bênh vực cho những người gặp khó khăn và cuỗn bách. Một Ermegarde thoát khỏi những nhút nhát, những mặc cảm tự ti về sự ngốc nghếch và béo ú của mình vì nhờ có Sara. Cô bé không hề cười nhạo Ermegarde khi phát âm sai, Sara cảm thấy tức giận khi những bạn học cùng lớp chế nhạo, đã giúp Ermegarde vượt qua những khó khăn ấy. Cha của em, ngài đại úy Crewe đã từng nói “nếu Sara là con trai và sống ở thời kì trước thì có lẽ con đã chu du khắp nước với thanh gươm tuốt trần, giải cứu và bảo vệ tất cả những người mà con cần giúp đỡ….”. Cô bé hơn thế còn có một tấm lòng nhân hậu khi giúp đỡ Lottie, bé gái mồ côi mẹ như Sara.

Cô bé Sara-thiên thần không bao giờ gục ngã. Cái chết của cha mình, đại úy Crewe đã khiến cô bé lâm vào tình cảnh khốn khó, mọi thứ với em đã chuyển sang một trang hoàn toàn khác. Với cô bé cuộc sống những ngày yên bình của mình dường như chấm dứt. Sự tiện nghi của căn phòng với nội thất đắt đỏ đã biến mất nhường chỗ cho buồng áp mái bẩn thỉu, bừa bộn, em trở nên nghèo khổ, bị đối xử tệ bạc, ngay cả số tiền tổ chức sinh nhật của mình cũng không thể trả nổi. Những ngày tháng bị bà Minchin và những người hầu của bà ta đối xử như một kẻ sai vặt, bị bắt buộc làm việc cực khổ, em bị bắt mặc những chiếc áo quá ngắn, bị sai việc đủ thứ và bị bà Minchin lấy tất cả mọi thứ vật sở hữu trừ con búp bê của mình. Sara sống trong tình trạng khốn cùng nhưng bằng lòng cao thượng và trái tim trung hậu của mình em vẫn giữ nguyên được những phẩm chất đáng quý của một cô bé. Những song gió của cuộc đời em dường như lại càng khiến em mạnh mẽ và cam chịu hơn, Sara vẫn lịch sự với mọi người, thậm chí cả với những kẻ đối xử tệ bạc với em là bà Minchin. Trái tim của cô bé sáng lên hình ảnh của một nhân cách lớn, không chịu đầu hàng trước số phận. Ở đâu đó nơi góc phố hình ảnh một Sara bé bỏng tội nghiệp đang giúp đỡ một cô gái ăn mày trong khi em chỉ có một chiếc bánh bao nhỏ. Sara vô tình nhặt được một đồng xu, mua bánh bao, nhưng có vẻ cô gái ăn mày kia đói hơn, em đã nhường gần hết số bánh mình kiếm được cho người kia. Chỉ một chi tiết nhỏ ngang qua câu chuyện đời của công chúa nhỏ Sara không may sa cơ, tác giả đã khắc họa lên chân dung cô bé Sara xứng đáng với cái tên “thiên thần không hề gục ngã”. Hình ảnh của em phản chiếu nhân cách cao đẹp dù cho cuộc sống có đẩy người ta đến bức đường cùng, dù cho gian nan khó khăn ra sao, lòng ta vẫn sáng ngời. Sara-hạt bụi vàng lấp lánh giữa cuộc đời trập trùng.

Tác giả Frances Hodgson Burnett đã mang đến cho người đọc những cảm xúc khác nhau khi đọc tác phẩm, khiến ta phải dừng lại suy ngẫm: “Cô bé nhỏ nhắn như vậy mà sao sức mạnh phi thường, trái tim nhân hậu”. Frances Hodgson Burnett khắc họa những giá trị nhân văn cho “Công chúa nhỏ”, cô bé Sara-em mạnh mẽ hơn tất thảy, em là trái tim ấm nóng lòng thương người, một cô bé mạnh mẽ vượt qua những tầm thường của xã hội. Hơn thế nữa tác giả như nhắn nhủ, chúng ta hãy sống một cuộc sống đầy mạnh mẽ, đấu tranh để đánh bại những khó khăn mà dòng đời xô đẩy nhưng hãy đừng quên giữ những giá trị tốt đẹp về nhân cách của mình.

Kết thúc tác phẩm là hình ảnh cô bé Sara có được tình thương từ người cha nuôi và tình cảm quý mến của những người còn tin yêu em. Một cái kết có hậu cho những tấm lòng cao cả. Chẳng phải ở đâu khi chính ta khi nhìn lại mình qua hình ảnh của cô bé sẽ thấy đâu đó cái tôi, cái nhân cách của mình như vậy, chỉ là có giữ được phần người cao quý ấy hay không thôi! Tác phẩm đồng thời là bài học cho tất cả chúng ta chứ không còn là câu chuyện đơn thuần của trẻ em nữa, chúng ta cứ sống và yêu thương bằng tất cả tấm lòng, rồi cuộc đời sẽ đối xử tốt với ta.

Tác giả: Trịnh Minh Phượng– Nguồn: Văn học 365

(*) Bản quyền bài viết thuộc về VH365. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn 

Đam mê Văn Học – Gửi bài viết TẠI ĐÂY