Bản Năng Trỗi Dậy Trong “Tiếng Gọi Của Hoang Dã” Của Jack London

Bản năng nguyên thủy trỗi dậy không phải duy nhất vì sự sinh tồn, mà còn vì tình thương và lòng hận thù quá lớn!

Người ta vốn biết đến Jack London qua các tác phẩm như “Trăm năm cô đơn”, “gót sắt” với lối văn đậm chất hiện thực về xã hội Mỹ những năm của thế kỉ 20. Tuy nhiên tác phẩm “Tiếng gọi của hoang dã” sẽ làm người đọc có những chiêm nghiệm, cảm xúc khác nhau và dường như bị cuốn theo tác phẩm từ những câu chữ đầu tiên. “Tiếng gọi của hoang dã” – khúc ca bi tráng, đẫm máu và bản năng trỗi dậy khi đối mặt với bão tố cuộc đời và sự gan trường trước gian nguy và lì lợm trước kẻ thù. Đó là bức tranh nhuốm màu hiện thực trần trụi, tàn khốc về sự sống và cái chết, để giành lấy sự sinh tồn. Đồng thời tác phẩm còn là bài học về tình thương của người và vật, nêu bật lên ý nghĩa tình thương có thể cảm hóa, cứu rỗi linh hồn ác quỷ.  

Jack không phơi bày tất thảy điều ông muốn nói, chỉ đơn thuần là giai đoạn đấy, hoàn cảnh đấy của nhân vật chú chó Bấc thì người đọc thấy được gì, hiểu được gì và cảm nhận ra sao. Tác phẩm cũng không phải là tảng băng trôi nghệ thuật “3 phần nổi, 7 phần chìm”, bắt người đọc phải suy ngẫm, đơn thuần chỉ là một bức tranh đẫm màu máu của việc giành giật lấy sự sống còn được phác thảo những nét chì, còn màu của hiện thực để bạn tự thêm vào. Cảm nhận ra sao?

“Tiếng gọi của hoang dã” – hoàn cảnh khốc liệt đánh thức bản năng!

Nhân vật chú chó Bấc vốn sống trong sự vương giả, cuộc sống êm đềm qua ngày, đêm bị bắt cóc định mệnh đã thay đổi hoàn toàn cuộc sống và tính cách của Bấc. Một chú chó như cai quản cả dinh thự lớn vậy. “Bấc sống trong một khu nhà rộng lớn giữa thung lũng Kanta Clara ngập nắng. Người ta gọi đó là trang trại của ngài thẩm phán Milơ…Qua kẽ lá có thể nhìn thấy thấp thoáng hàng hiên rộng, mát rượi chạy suốt bốn bên nhà”. Trong một đêm định mệnh vì bị bắt cóc, cuộc sống chú chó sống giống  Xanh béc-na này đã hoàn toàn thay đổi, với Bấc niềm kiêu hãnh của cuộc sống vương giả, như làm chủ cả vùng đất này đã vụt bay. Mặc sức chống trọi những gã ác độc trên tàu kia, Bấc bị giáng những đòn đau đớn, Jack viết“Sau một đòn đặc biệt ác liệt, Bấc bò lê ra, quá choáng váng, không vọt lên được nữa. Nó khập khiễng lảo đảo bước quanh, máu ứa ra cả mũi, cả mồm, và cả tai, bộ lông đẹp của nó  lấm tấm những đốm nước bọt đẫm máu”. Đặc biệt chiếc dùi cui của những gã trên tàu cùng với những cú đánh chí mạng đến Bấc đã khiến cho nó như trở về luật cuộc sống nguyên thủy của mình, chiếc dùi cui đáng sợ mà bọn người đó dùng để trị Bấc. Chú chó đã không còn thấy “những con đường xe chạy rải sỏi, lượn quanh co qua mấy bãi cỏ rộng, dưới những lớp cành xen nhau của những hàng bạch dương cao lớn” ở cuộc sống trước đây nữa, bây giờ thực tại của Bấc thật tàn khốc, chứng kiến cái chết của một con étkimô, bị làm vật kéo xe đeo trên người “một mớ bộ xâu những đai da và khoá gài bằng sắt”. Bấc đã thay đổi!

Hoàn cảnh ấy đã khiến chú chó Bấc nhận ra giá trị của luật dùi cui và cuộc sống nguyên thủy tàn bạo bởi những luật lệ nghiêm khắc của Phrăngxoa. Cuộc sống của Bấc cứ nối tiếp những ngày dài bất tận như vậy, những ngày lao động cực nhọc, phần thức ăn ít ỏi, bị lũ chó khác cướp mất. Tưởng chừng nó cứ chìm mình vào cuộc sống như vậy mãi, ấy vậy có vẻ Bấc học hỏi và bắt chước rất nhanh, nó bắt đầu thích nghi với cuộc sống nơi đây.  Sự thoái hóa của Bấc trỗi dậy rất nhanh, “thị lực và tài đánh hơi của nó trở nên sắc sảo phi thường, và tai nó trở nên thính đến nỗi trong khi ngủ nó vẫn nghe được những tiếng động nhỏ nhất và biết là tiếng động ấy báo điềm lành hay dữ: nó đã học được cách cắn vỡ lớp băng giá đóng chặt giữa các ngón chân. Và khi nó khát, mà trên hố nước có một váng băng dày che kín, nó biết chồm thẳng mình, lên gân cứng đơ hai chân trước mà đập cho vỡ mặt băng ra”.Sự thuần hóa dần rời khỏi nó.  Những thay đổi rõ rệt hơn đó là cuộc chiến của Bấc với một con đầu đàn trong đàn chó của  Phrăngxoa nhằm chiếm lấy vị trí làm chủ đàn, những khao khát chiếm hữu của một con chó hoang dại trong nó đã khiến Bấc từ một chú chó xa lạ với cuộc sống trần trụi, những luật dùi cui và sự bị áp bức bởi những con chó khác trở thành kẻ có đầy quyền lực, nguyên thủy  thống soái thắng trận.

“Tiếng gọi của hoang dã” – tình yêu thương đối với một con người.

Dường như với Bấc, những bản năng của tổ tiên đã thống trị trong máu của chú chó này, Bấc đã mất hết những sự thuần hóa của mình. Tuy nhiên những áp bức và bóc lột đã khiến cho Bấc và những chú chó khác chỉ còn là da bọc xương. “Bộ áo lông dày đẹp của nó không còn săn cứng và bóng mượt như trước nữa. Những sợi lông rủ xuống, mềm ủ rũ và kéo lê lết, hoặc dính bết lại từng mảng cùng với máu khô ở những chỗ bị dùi cui của Han đánh thành thương tích…Duy chỉ có điều là lòng của Bấc không còn có thể đau được nữa. Dưới bàn tay của lão mặc áo nịt đỏ trước đây, điều này đã được thử thách rồi”. Tưởng rằng dưới đáy cùng của bóc lột chú chó Bấc sẽ ra đi như những con chó khác, ấy vậy ánh sáng của đường hầm đã đến với Bấc từ khi gặp Giôn Thoóctơn. Chú chó Bấc vốn bị sự nguyên thủy thống trị bấy lâu, vốn bị đàn áp bởi con người đáng sợ như gã Han. Bỗng tình yêu với một con người – Giôn Thoóctơn lại cháy bùng trong nó. Cảm giác ấy, “tình yêu thương, một tình yêu thương thực sự và nồng nàn, lần đầu tiên phát sinh ra bên trong nó. Trước kia nó chưa hề cảm thấy một tình yêu thương như vậy lúc ở tại nhà Thẩm phán Milơ giữa thung lũng Xanto Clara mơn man ánh nắng”.


Người chủ mới – người đã cứu sống nó, người yêu quý nó hơn thảy chẳng phải vì mục đích lợi nhuận kinh doanh, với Bấc, Giôn Thoóctơn là tất cả những gì nó có. Sự thoái hóa đã dịu dần trong chú chó này hay nói cách khác chính Giôn Thoóctơn đã cảm hóa một con vật nguyên thủy hung dữ, đáng sợ. Hóa ra ấy chính là tình yêu đã cảm hóa chú chó, Bấc có một cách biểu lộ tình yêu làm đau người khác, “nó thường hay há miệng ra cắn lấy tay Thoóctơn rồi ép răng xuống mạnh đến nỗi vết răng hằn vào da thịt một lúc sau mới mất. Và cũng như Bấc hiểu những tiếng rủa là những lời nói nựng, con người cũng hiểu cái cắn vờ ấy là một cử chỉ âu yếm yêu thương”. Tình yêu ấy vượt lên hết tất thảy mọi ranh giới của lòng thù hận, những áp bức mà Bấc đã gặp phải vì con người, chú chó yêu thương người chủ của mình hơn tất thảy, nó cũng như cảm nhận được sự yêu thương từ người chủ ấy.

“Tiếng gọi của hoang dã” – lòng hận thù thức dậy bản năng nguyên thủy!

Có lẽ cuộc sống êm đẹp của Bấc sẽ cứ vậy cho đến hết cuộc đời, tuy nhiên chính biến cố đã cướp đi Giôn Thoóctơn thân yêu của Bấc. Bọn thổ dân đã giết chết đoàn người đi tìm vàng trong đó có Giôn Thoóctơn bằng những ngọn giáo của mình. Lòng thù hận đã khiến Bấc quay về bản năng của mình, có lẽ “Lần cuối cùng trong đời nó Buck đã để cho cảm xúc lấn át mất khôn ranh và lý trí. Chính vì lòng thương yêu và tôn thờ đối với Giôn Thoóctơn nên nó không tự chủ nổi.” Bấc đã hóa quỷ dữ. Hạ gục bọn người này đối với Bấc còn dễ hơn là giết những con ét ki mô. Bởi vì những kẻ này không xứng đáng là đối thủ của Bấc. Bản tính trong Bấc trỗi dậy, nó không còn sợ loài người nữa, trừ khi trong tay chúng có giáo mác.Giôn Thoóctơn đã chết, không còn gì để ràng buộc nó ở đây nữa, những gì đã trải qua trong cuộc sống của Bấc đã khiến nó mạnh mẽ và đáng sợ hơn bao giờ hết. Tiếng gọi của hoang dã đang thúc giục, mời gọi nó, và nó không còn sợ con người nữa! Bấc trở về với cuộc sống nguyên thủy của mình, hòa cùng đàn sói. Những người thổ dân chỉ thấy ở đàn sói đó xuất hiện một con chó thần hung dũng mãnh, to lớn, oai phong, và khôn ranh hơn tất cả…

Vậy là cuối cùng, Buck đã tìm được nơi dừng chân của mình! Cuộc sống hoang dã…

Jack London đưa người đọc đến với những cung bậc cảm xúc khác nhau, mượn hình ảnh của một chú chó để tái hiện lên hiện thực tàn khốc của xã hội đương thời Mỹ những năm của thế kỉ 20. Qủa thực tác phẩm để lại cho người đọc những suy ngẫm với những tầng ý nghĩa sâu xa. “Tiếng gọi của hoang dã” hay ấy chính là tiếng gọi về với bản năng đích thực của chính mình, dám đấu tranh, chiến đấu để giành lấy sự sinh tồn.

[Tác giả: Trịnh Minh Phượng – Nguồn: Văn học 365

(*) Bản quyền bài viết thuộc về VH365. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn 

Đam mê Văn Học – Gửi bài viết TẠI ĐÂY ]