[Review Sách] “Gửi Thanh Xuân Không Bao Giờ Ngoảnh Lại”: Chuyến Tàu Thanh Xuân Qua Đi, Nhưng Kí Ức Tuổi Trẻ Vẫn Còn Mãi Đó

Nếu coi cuốn sách của Linh Chi là một chuyến tàu, thì chuyến tàu đó sẽ mang tên Thanh xuân. Ở đó, những câu chuyện ngây ngô đã xảy ra, những nỗi niềm của một thời niên thiếu được ghi lại, trên quãng đường vỏn vẹn 3 năm của lứa tuổi học trò. 

Lần đầu cầm cuốn sách trong tay, tôi đã nghĩ trong đầu: “Lại là một quyển sách nói về tuổi trẻ. Người ta thật thích sống trong những hoài niệm, và tôn thờ quãng thời gian khi còn là một học sinh.”

“Nhưng điều đó có gì sai?” Tôi lại tự trả lời.

Tôi đã từng đọc ở đâu đó, rằng thanh xuân cũng như sắc đẹp, chỉ mỏng manh hệt như một trang giấy bị gió hong khô, trong kẽ hở của thời gian và hiện thực. Nhiệt huyết của tuổi trẻ, tình cảm trong lành của quãng đời học sinh, những hy vọng hay thậm chí là giọt nước mắt đắng cay… vĩnh viễn luôn là những kí ức đẹp đẽ trong cả một đời người. Và Gửi thanh xuân không bao giờ ngoảnh lại hội tụ đủ tất cả những điều đó.

Có một sự thật rằng, tôi đã biết đến tác giả của cuốn sách này – Linh Chi, được khoảng hai năm hoặc lâu hơn thế. Bởi lẽ tôi đã từng đọc rất nhiều điều cô viết trên trang blog cá nhân của mình. Chỉ là tôi không ngờ rằng cô gái ấy và tác giả của cuốn sách này là một. Cũng không hề biết tên của cô gái đó là Linh Chi. Thật vui mừng biết bao khi cuối cùng chiếc rương cất giấu những tâm sự, những cảm nhận chân thật nhất của cô bé mười sáu tuổi năm nào nay đã được xuất bản thành một cuốn sách chỉn chu và hoàn thiện, đi vào lòng người đọc một cách tự nhiên và nhẹ nhàng như chính lối hành văn của cô vậy.

Gọi đây là cuốn sách, hay coi đây như một lá thư cũng được. Bởi Linh Chi viết ra cuốn sách này để gửi đến một người bạn tuy ngốc nghếch nhưng đáng yêu và đáng nhớ, đó chính là bản thân mình, chính là nhân vật “tôi” trong quá khứ, khi vẫn còn là một cô nhóc bình thường có nhiều suy nghĩ bất thường về thế giới.

Ở tuổi thanh xuân, bạn sẽ phải đi qua rất nhiều ngã rẽ, những ngã ba và cả những ổ gà bất thình lình xuất hiện mà không báo trước. Có thể bạn sẽ phải đứng khựng lại trước những trạm dừng chân, đón thêm một vài vị khách lạ mặt cùng bước vào chuyến hành trình của mình, tất cả đều ngẫu nhiên và vận hành không theo một quy luật nào như thế. Đó cũng là lý do vì sao tôi gọi quyển sách của Linh Chi là Chuyến tàu mang tên Thanh Xuân. Và trên chuyến tàu ấy, cứ mỗi một trạm dừng lại gắn liền với một mảng kí ức đặc biệt của tuổi trẻ. Tôi sẽ ví đó là trạm dừng 1, trạm dừng 2, trạm dừng 3… tương ứng với mỗi một chương của cuốn sách. Và có tất thảy 8 trạm dừng chân như thế. Nhưng tôi tin rằng khi đọc cuốn sách này, những cảm xúc mà nó đem lại cho bạn sẽ là một con số khổng lồ mà không một định mức nào có thể đong đếm được.

Lúc còn trẻ, người ta dám đi đánh cược với nhân loại rằng trên hành tinh này không thể có một ai cô độc hơn mình

Năm mười sáu tuổi, bạn là người như thế nào? Những cô cậu học sinh ôm trong mình nhiều mộng tưởng tươi đẹp dưới mái trường cấp III. Chúng ta của năm ấy hẳn đã gieo trong mình những mầm cây của hy vọng, những mong ước và cả viễn cảnh tráng lệ về một thời học sinh đáng nhớ. Có người ước mình sẽ trở thành một cá thể nổi bật, làm một chức cán bộ thật to, hay đơn giản là tham gia thật nhiều các hoạt động ngoại khoá. Cũng có người mong sẽ tìm được một chuyện tình tuổi học trò đầy ngây ngô và… lãng xẹt, giống như mấy bộ phim điện ảnh người ta thường đóng. Những mộng mơ thuở ban đầu đó thật tươi đẹp biết bao.

Và chúng sẽ còn tươi đẹp và đáng nhớ như thế, nếu như cuộc đời không độc ác dội cho bạn một vài gáo nước lạnh. Khi mà bạn nhận ra rằng, cấp III không hề hay ho như mình đã từng nghĩ.

Một tập thể toàn những con người lạ lẫm. Một môi trường cạnh tranh khắc nghiệt bị chôn vùi trong đống điểm số, thành tích, thứ bậc. Những người bạn ích kỉ. Sự ganh đua phi lý. Lòng đố kị. Sự giả tạo. Và cả những trò đùa ác ý. Tất cả đều là những gáo nước lạnh mang tên “hiện thực”, từ từ dội thẳng xuống đầu bạn – một cô bé ngây ngốc và khờ khạo đến mức thảm thương. Và cô bé ấy không ai khác chính là tác giả của cuốn sách này.

Suốt những tháng ngày đầu tiên của năm học cấp III, cô bé non dại của tuổi mười sáu đã bị ngập chìm trong mớ bòng bong của trường lớp, bạn bè, cô thầy. Mọi thứ chẳng hề như cô nghĩ. Những người bạn trong lớp thật đáng sợ, ích kỉ một cách đáng sợ, và xấu tính cũng một cách đáng sợ. Tác giả đặt tên cho những nhân vật xung quanh mình bằng nhiều cái tên đặc biệt, theo đúng tính chất của tuổi học trò, đó là Cô Cô, Ghẻ, Tấm, Già, Bống, Kat, CT,… và rất nhiều những nhân vật khác.

Sự choáng ngợp của mái trường cấp III làm cho cô hoảng sợ. Cô bị cuốn vào những đám đông xì xào nói xấu nhau, chơi đểu nhau, doạ nạt nhau, hay thậm chí là “hội đồng” nhau. Cấp III trong mắt của tác giả hệt như một mảnh rừng hoang sơ, muốn đi qua được hết thì phải có gan khai phá nó. Một nơi đầy rẫy những cạm bẫy, những khoảng tối, những giả dối, và cả những vấn đề tiêu cực.

Cô bé trong cuốn sách đã phải trải qua tất cả những cung bậc ấy. Có đôi lúc cô như một nhân vật phản diện ác độc trong câu chuyện cổ tích. Đôi khi lại trong vai người bị hại của một vở kịch được dàn xếp công phu. Và cũng có khi, bỗng nhiên trở thành nữ chính trong một bộ phim tình cảm sướt mướt dài tập…

Bị trù dập, bị đùa cợt, bị coi thường, bị xúc phạm,… Tất cả những khoảng tối của khu rừng mang tên “học đường” đều được cô kể lại rất chân thật trong từng chương của cuốn sách.

Để rồi có những ngày, cô dường như không còn thiết tha gì đến cuộc đời này nữa. Bất lực trước những bất công. Yếu đuối trước sự tiêu cực. Hèn nhát không thể đối mặt với sự thật ngang trái. Trong khoảnh khắc ấy, cô cảm giác như mình đã sẵn sàng để khước từ mọi thứ, chối từ mọi đặc ân mà cuộc sống ban tặng, bao gồm cả sự xuất hiện trên cuộc đời xô bồ và vô nghĩa lý này…

Hay là con người nên phát minh ra những cái vỏ. Mỗi người tự chui vào một cái rồi tự lo lấy chuyện của mình. Hay là thôi, tất cả chết hết đi. Ngừng lại được rồi đấy, cái thế giới điên cuồng này.

Và khi ấy, trong suy nghĩ của cô bé mới lớn, chắc chắn rằng trên hành tinh này chẳng có ai cô độc hơn chính bản thân mình.

Dù ngày mai có ra sao, bạn vẫn có quyền tin vào cuộc sống

Khởi đầu bằng những ước ao và mộng tưởng. Kết thúc bằng sự thật phũ phàng sắc nhọn như mũi dao đâm. Nhưng đôi khi, chính những mũi dao ấy lại giúp bạn hiểu ra được nhiều điều để đời và những bài học đáng nhớ.

Những con người giả tạo dạy bạn cách diễn xuất. Sự ganh ghét đố kị dạy bạn cách bứt mình lên đấu tranh. Thất bại dạy bạn sự kiên trì cố gắng. Mất mát dạy bạn thái độ trân trọng với thực tại đang diễn ra quanh mình. Mọi thứ đều ra đời với một mục đích nào đó. Quan trọng là chúng ta có đi tìm ý nghĩa của chúng theo đúng hướng hay không mà thôi.

Và đến một thời điểm nào đó trong đời bạn sẽ nhận ra rằng, không chỉ có thất bại, giả tạo, mất mát,… mới đem lại cho bạn nhiều bài học ý nghĩa, mà cả những con người đi ngang qua cuộc đời bạn cũng có thể mang lại cho bạn nhiều cảm xúc không thể nào quên.

Đó là khi bạn biết mình đã yêu.

Người ta thường nói trong cuộc đời ngắn ngủi ít nhất một lần phải được trải qua cảm giác có một mối tình thời học trò. Và cô gái trong cuốn sách đã có nó. Một mối tình đẹp đẽ, nhẹ nhàng, đầy rung động, mang đậm hơi thở của biển, của những hạt mưa, và cả sự luyến tiếc.

Hệt như những gì người ta thường nói, tình yêu tựa như một phép màu thần kỳ có thể xua tan những nếp nhăn trên vầng trán hay hong khô cơn lũ nước mắt đang chực trào trong lồng ngực. Từ ngày biết yêu, cuộc sống của cô như được tô vẽ thêm cả ngàn màu sắc. Đến tận khi ấy cô mới biết thế nào gọi là tuổi trẻ, thế nào là tình yêu, là được sống hết mình vì bản thân và cả vì người khác.

Chúng ta có đặc quyền được nổi loạn. Chúng ta trẻ, chúng ta được làm thế. Chẳng cần ai trao giấy bảo hành đủ an toàn để quẳng mình đi đâu thì đi, nhưng chúng ta cần gì? Cần chết đuối một cách vui sướng trong cái triết lý chưa một nhà triết học nào chứng minh, gọi là “sống hết mình”.

Và từ đó trở đi, cuộc sống của cô bắt đầu trở lại với định nghĩa mang tên “niềm tin”. Đó là sự tin tưởng dành cho thực tại, là niềm tin vào tương lai, là những đốm lửa hy vọng được thắp lên dành cho cuộc sống. Dẫu biết đời người cả ngàn lần vẫn đang đi lạc trong những hoang hoải về tương lai, về việc mình sẽ trở thành ai, và trở thành cái gì, nhưng chúng ta vẫn có quyền đặt niềm tin vào nó, vào những ngây ngô của một thời chưa trưởng thành, của những rung động đầu đời, để có thể lấy dũng khí bước tiếp về phía trước, để tận hưởng và trân trọng chuỗi khoảnh khắc ngắn hạn mà mình đang sở hữu ở thực tại.

Tương lai sẽ trở thành ai và thành cái gì, người nào mà chẳng khao khát mong mỏi được thấu rõ. Chỉ là xuân hạ thu đông thổi qua vút trôi, dẫu biết đời người là giấc hoè, ta vẫn đau đáu hướng tầm mắt về phía trước, chẳng còn niềm tin đâu để nhận ra rằng hiện tại chính là cái ngày mai mà mình từng thắc mắc.

Không bao giờ là quá muộn, để thêm một lần nữa ta đặt niềm tin vào cuộc sống.

Chúng ta, những đứa trẻ chưa trưởng thành hết

Ở tuổi thanh xuân, đã có bao nhiêu ước mơ chưa được thực hiện, bao nhiêu ý chí đã bị gió cuốn đi, bao nhiêu kế hoạch bỏ dở vì chưa thật sự mạo hiểm. Càng lớn hơn chúng ta càng nhận ra mọi người đều khác nhau. Mỗi một người như một bản thể độc nhất. Đó chính là thế giới này. Chính là quá trình trưởng thành.

Tuổi 18, chúng ta dần đã trưởng thành và cũng dần trở nên khác nhau. Khi ấy chúng ta còn phải đối mặt với một nỗi đau khác, đó chính là học cách chấp nhận.

Tôi nhớ Vincent Van Gogh đã từng nói đại loại thế này: “Nếu thời niên thiếu và tuổi trẻ còn là thứ gì khác ngoài hư ảo, thì chẳng lẽ đó không phải là tham vọng trưởng thành sao?”

Đúng là như vậy. Năm mười tám tuổi, chúng ta luôn ước muốn được sải cánh bay xa, được xê dịch và được đặt chân đến nhiều vùng đất mới. Mọi thứ xung quanh bắt đầu biến đổi. Bạn lờ mờ nhìn ra những ngã rẽ trước mắt, những định hướng tương lai, những lĩnh vực mới mẻ đang đợi chờ mình tiến đến khám phá. Khắp nơi là những câu hỏi: Mày định thi trường gì? Mày đã biết mình thích cái gì hay chưa? Mày định đăng ký bao nhiêu nguyện vọng?…

Và bạn, hay bất kì ai khác, đều muốn tìm thấy cho mình một ước mơ, một hoài bão, một đam mê cháy bỏng xứng đáng với quãng đời của tuổi trẻ sôi nổi. Tuyệt đối không muốn làm một dấu chấm mờ nhạt trong cuộc đời của chính mình. Nhưng vấn đề tưởng chừng như đơn giản đó lại chẳng hề dễ dàng. Vì có những khi bạn cũng không thể hiểu được, rốt cuộc mình là ai…

Thi thoảng, người ta vẫn cảm thấy buồn mà chẳng biết lý do tại sao. Giống như mất một điều gì đó vô cùng quý giá nhưng lại quên mất nó là gì, hay như nhớ một ai đó chưa từng gặp mặt. Nỗi buồn ấy chẳng biết từ đâu mà đến.

Và cô bé mười tám tuổi trong cuốn sách này cũng vậy. Quãng đời làm học sinh đã đi đến hồi kết thúc, đồng nghĩa với hành trình tìm kiếm bản thân mình cũng chính thức bắt đầu. Đã đến lúc để ta trưởng thành, đã đến lúc để ta ngộ ra những giá trị giản đơn của cuộc sống, và cũng là lúc để ta quyết tâm đi tìm cho mình một con đường mà bản thân tin rằng mình sẽ theo đuổi nó với tất cả lòng đam mê.

Chuyến tàu nào rồi cũng đến lúc phải dừng lại. Tuổi trẻ dù dông dài hay trôi vụt qua trước mắt cũng đến lúc phải nghỉ chân. Chỉ có chúng ta là vẫn bước tiếp trên hành trình của chính mình. Có những khoảnh khắc tưởng như mình đã chết chìm trong cái tuổi thanh xuân ấy, với những lối mòn và tư duy chật hẹp, tự để bản thân mình mang theo những xiềng xích, tự trói buộc mình vào cái thế giới xám xịt mình tự tạo dựng. Nhưng thật may mắn khi cũng chính thanh xuân là điều níu giữ ta lại với cuộc đời mình. Thanh xuân là cột mốc quan trọng trong cuộc sống, cái quan trọng ấy không nằm ở việc bạn đã từng trẻ con đến mức nào, ngây ngô đến ra sao, mà nằm ở những gì bạn đã trải qua trong chính quãng tuổi thanh xuân của mình. Có những con người, những sự việc sẽ mãi mãi ở lại cùng với quãng thanh xuân ấy, để rồi trở thành những kí ức đẹp đẽ nhất không một ai muốn lãng quên…

Ôi bạn thấy không? Thời gian trải dài lên chúng ta. Mười hai năm dài đến vậy cũng ngắn đến vậy. Mười hai năm đau đớn, mười hai năm buồn tủi, mười hai năm chật vật, mười hai năm tươi sáng, mười hai năm vĩnh viễn không thể quay lại, vì sao có thể kết thúc dễ dàng như thế?

Không một ai khóc, không một ai buồn bã, không một ai cố ý uống say.

Chỉ dạt dào những lời chúc và trò quậy phá tung trời.

Một dòng nước triều mang tên “tuổi trẻ” nhấn chìm tất cả chúng ta.

Khi con sóng rút về, một đám nhóc mình mẩy ướt sũng ngồi trên bờ cát, nhìn nhau mỉm cười vẫy mạnh hai cánh tay, hạnh phúc bước lên một chặng khác trong con đường đời của mình.

Đó là cách chúng ta kiên cường trông nhìn tuổi thanh xuân từ từ kết thúc.

Và mỗi chúng ta, sau cùng, vẫn chỉ là những đứa trẻ ngây ngô chưa thực sự trưởng thành.

Lời kết

Thực lòng tôi mong rằng, người đọc sẽ cảm nhận được hết những xúc cảm mà cuốn sách này đem lại. Như những gì tôi đã viết, và thậm chí còn nhiều hơn cả thế.

Là thanh xuân của một người, nhưng cũng chính là thanh xuân của tất cả mọi người. Và biết đâu, trong một khoảnh khắc nào đó, khi ngồi đọc cuốn sách này, bạn lại nhìn thấy chính bản thân mình ở trong đó? Giả có như vậy thì cũng đừng ngạc nhiên, vì tôi có thể khẳng định rằng chắc chắn bạn sẽ trông thấy ít nhiều hình ảnh của chính mình trong những trang sách của tác giả.

Gửi thanh xuân không bao giờ ngoảnh lại chính là một bức thư gửi đến cho tất cả mọi người, cho chúng ta của những thuở mười sáu, mười bảy, mười tám ngây ngô dại khờ. Hãy thử bước chân lên chuyến tàu thanh xuân của Linh Chi, để có thể một lần quay ngược thời gian, sống lại những tháng ngày được là những cô cậu học trò quậy phá, sống trong những hoài niệm của một thời tuổi trẻ và cả những rung động đáng nhớ của một thời học sinh.

Dù thanh xuân không bao giờ ngoảnh lại, đó sẽ luôn là dấu mốc quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi chúng ta.

Thuỷ Tiên | BCat – Bookademy