[Review Sách] Nhà Giả Kim-Hành Trình Phiêu Lưu Định Mệnh Của Cậu Bé Chăn Cừu

Một trong những tác phẩm hay nhất của nhà văn Paulo Coelho, Nhà giả kim là cuốn sách bán chạy chỉ sau kinh thánh.

Trước giờ bản thân tôi vẫn tin rằng mỗi người đều có một vận mệnh riêng, một số phận với những hướng đi và sự lựa chọn không hề giống nhau. Dù rằng cả gia đình không hề theo bất cứ tôn giáo nào nhưng việc tiếp xúc với phật giáo và thiên chúa giáo từ nhỏ đến lớn do môi trường học tập đã khiến tôi ít nhiều bị ảnh hưởng tới nhận thức cùng suy nghĩ. Loanh quanh với những câu hỏi “ mười vạn vì sao” và tôi đã tiêu tốn một cách hào phóng thời gian cũng như tuổi trẻ của mình trong vòng luẩn quẩn không lối ra đó. Vì sao tôi tồn tại? Vì sao tôi được sinh ra? Vì sao tôi luôn cảm thấy mình khác với những người xung quanh? Mục đích hay ý nghĩa của sự tồn tại của tôi là gì? …Cho tới khi tôi gia nhập “hội những người thích sách” và được bạn bè chia sẻ cho những cuốn sách hay và đặc biệt trong số đó có hai cuốn sách đã trở thành một phần “ cứu rỗi” trong tôi. Ba người thầy và nhà giả kim thuật.

Miên man trong mối tơ vò, lạc lối trong mê cung không tìm thấy cánh cửa và cô độc trong thế giới vốn thuộc về chính mình. Tôi trơ trọi và lạc lõng về linh hồn. Tôi luôn muốn tìm kiếm lý do mình sinh ra, lý do mình tồn tại. Thất vọng, buồn bực, hi vọng, thấp thỏm…là những cung bậc cảm xúc đan xen. Qủa là một chặng đường dài để với tới ánh sáng, cho tới khi gặp được người có thể giúp tôi nhận ra những giá trị vốn có của bản thân – trả lời hết những thắc mắc bấy lâu, dịu dàng dẫn dắt khiến tôi đủ dũng cảm nhìn nhận chính mình và biết cách cư xử tốt hơn với cuộc sống. Tuy luôn tìm kiếm và mang theo hi vọng mong manh nhưng cho tới khi “ duyên kỳ ngộ” xuất hiện, tôi vẫn cứ ngỡ ngàng tưởng như mơ. Một câu chuyện nhẹ nhàng, những cuộc nói chuyện thân mật, những lời hướng dẫn không mang nặng triết lý, giáo điều là cách tôi cảm nhận về “ ba người thầy”. Và có lẽ đây cũng là cuốn sách tiền đề giúp tôi có thể hiểu được rõ ràng và sâu sắc hơn chính mình tựa như có một phần nào trong câu chuyện kể về cuộc hành trình kéo dài của chàng chăn cừu với nhiều câu nói thâm sâu, nặng tựa “ ngàn vàng” khi anh đi kiếm tìm kho báu cuộc đời mình.
Trong suốt chặng đường chàng trai bắt đầu từ khi còn là người chăn cừu cho đến khi đặt chân tới bến đích đầy khát khao và tưởng chừng như một giấc mộng hão huyền chuyên dành cho những kẻ rảnh rỗi là cả những băn khoăn, lo lắng, hoài nghi, nguyện cầu, bất chấp, tin tưởng…Phải chăng đó cũng là tôi trên con đường dài tiến về phía kho báu của chính mình? Không giống như một cuốn sách mua ngoài tiệm. Cuốn sách của đời tôi giờ mới đi một nửa chương bốn. Vòng xoáy định mệnh rồi sẽ đưa tiễn đến đâu? Chàng chăn cừu đã có những suy nghĩ như thế nào trước khi đánh đổi mọi thứ đang có – bầy cừu, để hướng tới một thứ còn mơ hồ xa tầm với? Suy nghĩ an phận của những người đã từng mơ thấy cùng một giấc mộng đó giờ ra sao? Liệu có khoảnh khắc tiếc nuối vì điều mình đã bỏ lỡ? Từ người bán kem, bà thầy bói tới ông chủ tiệm bánh pha lê, tên tướng cướp? Đi tới từng này chặng đường, ít nhiều chính tôi cũng sẽ không ngây thơ thốt lên hai chữ “ nếu như” – một điều ước chẳng bao giờ trở thành hiện thực, sáo rỗng và dối lừa. Ưoc mơ, khao khát quả là đẹp nhưng rồi liệu nó sẽ ra sao nếu luôn là ảo ảnh không chạm tới, không với tới, không nhìn thấy? Sẽ có gì đảm bảo với chàng trai rằng một kho báu thực sự tồn tại sẽ đợi chàng đến lấy hay ai đó có thể chỉ rõ vị trí chính xác của nó cho chàng? Xuyên suốt câu chuyện là sự xuất hiện của bà thầy bói già Zigeuner, ông vua sứ Salem kì lạ, nhà giả kim – những người mà lời chỉ dẫn của họ tựa như có, tựa như không. Nhưng chính họ lại là những người “ duyên xảo hợp” cổ vũ, khuyến khích chàng vững vàng trên con đường mình chọn. Đi theo tiếng gọi của con tim, tin vào số mệnh dẫn lối và trải lòng với tiếng nói của tâm linh vũ trụ dù có lúc trên con đường ấy, chàng cũng chẳng thể cưỡng lại những suy nghĩ sợ hãi, nghi ngờ và cả sự từ bỏ. Chằn chọc, băn khoăn uhm liệu mình có đang đi đúng hướng? Nên tiếp tục bước đi hay từ bỏ để quay trở về với bầy cừu, với vùng đồng cỏ Andalisia xanh mượt mà sống cuộc đời vô tư lự?
Bỗng nhiên tôi nhớ lại trước đây trên một bài post đã có người bạn nói rằng bạn ấy không thể hiểu được “giọt dầu” trong một đoạn trích của cuốn sách. Lúc đó tôi thực sự chưa đọc cuốn sách này và chỉ dựa vào đoạn trích bạn ấy đăng để phán đoán ý nghĩa của nó. Giờ đây khi đã gấp lại những trang giấy, nghiền ngẫm những gì đã đọc, đã trải qua, tôi lại chợt thấy hình tượng “ giọt dầu” lại mang một ý nghĩa khác mà nhà thông thái muốn truyền đạt cho chàng trai – người đi tìm kiếm hạnh phúc. Tôi thích cách ông liên tưởng và sử dụng để hiện thực hóa vấn đề đó. Hạnh phúc không đơn giản chỉ là việc thả lỏng tâm hồn theo những cuộc chơi ( chàng trai đã đi và ngắm nhìn toàn bộ khuôn viên nơi ở của nhà thông thái – nơi vô cùng đẹp và chứa nhiều thứ kì lạ, thú vị ) mà quên đi trách nhiệm, nghĩa vụ, mục đích ban đầu của bản thân đó là giữ cho “ giọt dầu” không bị chảy mất.
Thật là dại khờ – chàng chăn cừu đã từng nghĩ về kho báu trong giấc mơ của mình như thế đấy, nhưng ít nhất nếu như chàng không tìm thấy kho báu kia thì cuối cùng chàng vẫn là người thắng cuộc vì trong tất cả những con người có chung khát vọng đó thì chàng là người đã đi xa nhất và “ dám “ đi đến tận cùng để chứng minh sự tồn tại của nó. Dĩ nhiên trong cuộc hành trình dài từ vùng Andalisia với những đồng cỏ mơn mởi đến thành phố Tanger – thành phố cảng ở Bắc Maroc, sôi nổi, náo nhiệt rồi qua sa mạc phủ đầy cát có những ốc đảo xinh đẹp chứa đầy những cây chà là xanh tươi đến vùng đất hứa Kim tự tháp Ai Cập, chàng cũng đã nhận được rất nhiều điều mới lạ, lý thú mà trước giờ chưa từng nghe nói, chưa từng biết hay gặp những con người mà có lẽ cả đời chàng cũng sẽ không quên được. Một trong số đó là người bạn đời – một cô gái sa mạc khuyến rũ, chân thành và mạnh mẽ cùng người thầy thông thái – người hướng dẫn của chàng, nhà giả kim thuật . Đoạn đoạn trích: “Nhưng nhà luyện kim đan không quan tâm mấy đến những điều ấy. Ông đã từng thấy nhiều người đến rồi đi, trong khi ốc đảo và sa mạc vẫn là ốc đảo và sa mạc. Ông đã thấy vua chúa và kẻ ăn xin đi qua biển cát này, cái biển cát thường xuyên thay hình đổi dạng vì gió thổi nhưng vẫn mãi mãi là biển cát mà ông đã biết từ thuở nhỏ. Tuy vậy, tự đáy lòng mình, ông không thể không cảm thấy vui trước hạnh phúc của mỗi người lữ khách, sau bao ngày chỉ có cát vàng với trời xanh nay được thấy chà là xanh tươi hiện ra trước mắt. ‘Có thể Thượng đế tạo ra sa mạc chỉ để cho con người biết quý trọng cây chà là,’ ông nghĩ.” Thực ra, khi đọc cả cuốn sách điều tôi nhận ra và tâm đắc nhất khi giở hết trang giấy cuối cùng của cuốn sách đó là nhận thức ra một điều rằng: Nhiều khi kho báu lớn nhất mà cả đời mỗi người đi tìm lại gần chúng ta trong gang tấc nhưng nghịch lý là mỗi người lại luôn đi một vòng lớn rồi mới khám phá ra nó. Tưởng như xa mà hóa ra lại khá gần. Kể cũng có phần đáng cười làm sao mà rõ ràng trải qua rồi thì cười hổng có nổi.
Dõi theo chàng cho tới trang cuối khi mà chàng chăn cừu đạt được ước mơ của mình là chạm tay vào kho báu. Tôi dường như không mấy ngạc nhiên vì có lẽ đó là điều tất yếu so với những gì chàng đã bỏ lại, đã đi qua và luôn giữ vững ngọn lửa “ thắp sáng” trong tim mình. Rồi chợt tôi nhận thấy: có lẽ tương lai của tôi sau này cũng giống như kho báu ban đầu của chàng vậy. Nó mờ ảo và không có gì có thể chứng minh sự tồn tại một cách chắc chắn. Nhưng nếu không thử tìm kiếm, không thử trả giá và bước đi thì sao biết được điều gì là không thể.Có lẽ tôi cũng nên học theo suy nghĩ của anh chàng rằng dù cho kho báu không tồn tại thì cho đến cuối cùng tôi cũng có thể tự hào nói rằng tôi đã “dám” làm, dám trả giá để chứng minh điều mình ước, điều mình muốn và mỉm cười thỏa mãn rằng bản thân là người thắng cuộc trong chính con đường đời dành riêng cho mình đó.
Note: Bước sang ngày mới khi mà kim đồng hồ đã điểm 0:23p. Tôi thấy tâm trí mình thật nhẹ nhàng và có đôi ba phần háo hức mong đợi một ngày mới đang đến. Khi mặt trời lên phía xa xa nơi chân trời, sẽ có rất nhiều điều thú vị chào đón tôi cùng những kế hoạch của bản thân cần làm trong 24h tới. Lãng phí thời gian, tiền bạc và tuổi trẻ trong suốt những năm tháng qua là một việc làm ngu ngốc nhưng may mắn là chính tôi không bỏ cuộc giữa chừng dù cho nó là rất nhỏ. Soi mình trong gường và bật cười, tự mình cho chính mình thêm một cơ hội thay đổi. Chấp nhận con người hiện tại và cổ vũ bản thân thêm can đảm bước đi trên con đường mà số phận đã an bài, tiến về phía mà bản thân sẽ không bao giờ hối tiếc.

 Quynh Tran