[Review Sách] “Sự Ngắn Ngủi Của Cuộc Sống” – On The Shortness Of Life – Lucius Seneca

“Rào cản lớn nhất để sống đó là kỳ vọng, thứ mà phụ thuộc vào ngày mai và không thể có ngày hôm nay.” (Sự Ngắn Ngủi Của Cuộc Sống – Lucius Seneca)

Sự Ngắn Ngủi Của Cuộc Sống là một trong số ít tác phẩm hiếm hoi và xuất sắc nhất của Seneca, triết gia khắc kỷ tiêu biểu La Mã cổ đại. Để bàn về nội dung của toàn bộ cuốn sách này, Seneca đã gói gọn trong một câu: “Cuộc sống này không hề ngắn, chỉ là chúng ta khiến nó ngắn hơn mà thôi”. Xuyên suốt tác phẩm, triết gia không ngừng đề cập và dẫn dắt người đọc đến một phần không thể quan trọng hơn trong cuộc đời mỗi người: thời gian. Rõ ràng, đây là khía cạnh chi phối mọi thứ nhưng lại bị thờ ơ một cách đáng tiếc. Lý do mà chúng ta lãng phí phần lớn cuộc đời vì rằng đã quên thời gian cũng có hạn định. Và việc đánh đổi thứ tài sản quý giá nhất này để lấy những mưu cầu không xứng đáng chính là điều vô nghĩa nhất trong cuộc đời. Hãy dừng lại một phút giây và tưởng tượng đến cách mà bạn sẽ rời khỏi cuộc sống này, có thể ngay bây giờ, bạn chắc hẳn sẽ dứt khoát hơn trong việc quyết định những gì mình nghĩ, nói và hành động. Một ví dụ điển hình mà Seneca nêu ra trong cuốn sách này là Augustus Caesar, người đàn ông dường như có cả thế giới nhưng lại không có được cuộc sống tự do của chính mình. Vậy có nghĩa lý gì hay không nếu bạn không thể lựa chọn được cuộc sống mà mình mong muốn? Seneca nhắc nhở chúng ta rằng cuộc sống là duy nhất và bạn sẽ không có cơ hội được chọn lựa lần thứ hai. Vì vậy, cần phân biệt rõ giữa một cuộc sống thuần túy và một cuộc sống có mục đích. Điều này lại phụ thuộc vào quyết định của mỗi người. Đối với một số người, sống là phải tranh đấu, vinh quang và chiến thắng. Đó cũng là mục tiêu cả đời mà họ hướng tới. Nhưng Seneca không chỉ trích bất cứ ai mà để họ thoải mái lựa chọn con đường sẽ đi. Trong cuốn sách nhỏ này, ông chỉ đưa ra gợi ý về một cuộc sống duy nhất, cuộc sống mà chúng ta cần phải cân nhắc giá trị của việc đánh đổi.

Bài học quan trọng nhất đến từ Sự Ngắn Ngủi Của Cuộc Sống, đó là việc chúng ta cần coi trọng thời gian của mình và tránh lãng phí nó bằng mọi giá. Thời gian mà bạn mải mê suy nghĩ rằng hành động của mình có hợp đạo đức hay không, có được xã hội xem trọng hay không hay có mang lại lợi ích gì cho bản thân không xem ra còn lãng phí hơn cả việc dạo bộ loanh quanh và chẳng làm gì.

Cuộc sống không phải quá ngắn ngủi, nó đủ dài để chúng ta nhận ra điều gì là quan trọng nhất. Cuộc sống sẽ đi theo con đường như chính lúc bắt đầu và nó sẽ không đảo ngược hay ngừng lại. Dù muốn hay không, nó vẫn sẽ đưa bạn đến cuối con đường. Đó cũng là khi bạn nhận ra mình đã sống một cuộc đời thật sự. Mặc dù không có bài học nào được nêu ra trong Sự Ngắn Ngủi Của Cuộc Sống, có chăng chỉ là một lời nhắc nhở ý nhị: nếu bạn muốn biết cuộc sống ngắn ngủi đến mức nào, hãy suy ngẫm trong từng phút giây của mình. Không có gì là chắc chắn, kể cả một tương lai đã được chuẩn bị trước. Vì vậy, nếu có một quyết định mà bạn sẵn sàng dành cả phần đời để theo đuổi, hãy tin rằng đó là quyết định thuộc về bạn.

Đôi nét về tác giả: Lucius Annaeus Seneca (thường được gọi đơn giản là Seneca) (khoảng năm 4 trước Công nguyên – 65 sau Công nguyên) là một triết gia theo chủ nghĩa khắc kỷ La Mã và là một trong những tác giả tiêu biểu của văn học Latin. Ông cũng là cố vấn cho hoàng đế Nero. Phong cách văn chương của Seneca có ảnh hưởng rất lớn đối với văn học Tây Ban Nha. Các tác phẩm của ông cho đến nay vẫn là nguồn cảm hứng cho nhiều nhà triết học, tiểu thuyết gia, nhà sử học…

Quỳnh Ly.

Xem thêm:

1/[Review Sách] “Chín Truyện Ngắn” – Nine Stories – J.D.Salinger

2/[Review Sách] “Những Gì Chúng Ta Mang Theo” – What We Carry – Dorinane Laux