Tinh Thần Lao Động, Tình Thương Gia Đình Qua Tác Phẩm “Không Gia Đình” Của Nhà Văn Hector Malot

Tác phẩm “Không gia đình” của nhà văn Pháp Hector Malot được xem là dấu ấn khó phai trong lòng bạn đọc, để lại được những bài học sâu sắc, giá trị về bài ca của tuổi trẻ, tinh thần vượt lên trên những giá trị của bản thân để mưu cầu hạnh phúc và cuộc sống tốt đẹp hơn. Tác phẩm là hành trình cậu bé “Không gia đình” Remy trưởng thành, tự lập và khôn lớn qua những khó khăn, song gió, cậu cũng tìm được gia đình của mình và sống hạnh phúc. Tác phẩm còn là bức tranh về tình người, sự yêu thương của con người với con người, tình thương như gia đình của ông cụ Vitalis, má nuôi Barberin đối với Remy, là tình bạn của Remy và Mattia.

“Không gia đình” nhưng không có nghĩa là không gia đình, con người trong cuộc sống phải đi phiêu bạt, kiếm sống như Remy theo đoàn xiếc của cụ Vitalis chu du khắp nơi, không có nơi ở cố định, không có sự chăm sóc của gia đình, nhưng tình yêu thương của ông cụ và những người trong đoàn xiếc cũng như ngôi nhà thực sự của cậu rồi. “Không gia đình” có nghĩa là sẽ không được che chở, chăm sóc của cha mẹ, bạn sẽ trở nên yếu đuối, hèn nhát nhưng không. Cậu bé Remy từ một đứa trẻ bị cha nuôi của mình khinh thường, cho là không làm được gì, dáng con nhà thành thị, nhát gan, trở thành một chàng trai mạnh mẽ, vượt qua bao song gió, chung đụng với đủ hạng người. Cậu bé ấy đã khôn lớn và mạnh mẽ hơn bao giờ hết.

Tác phẩm như khúc ca về tinh thần kiên cường của chú bé Remy, dù gian khổ, khó khăn và những biến động trong cuộc đời cũng không làm em chết chìm với những tuyệt vọng. Tình yêu và lòng thương cảm như những điểm sáng giúp tác phẩm không hoàn toàn là màu tăm tối của cuộc đời Remy mà đâu đấy vẫn có những tia sáng ấm áp, giúp em hoàn thiện và giữ được những giá trị tốt đẹp của bản thân mình – lòng trung thực, thái độ không chịu khuất phục trước cái xấu và một trái tim ấm nóng tình người. Xin mượn câu nói:

“ Tiến lên! Thế giới mở rộng trước mắt tôi, tôi có thể dời chân xuống nam hay lên bắc, sang đông hay qua đoài tùy lòng.

Tôi chỉ là một đứa trẻ con, thế mà tôi đã làm chủ cuộc đời của tôi”.

Trước hết đó là thái độ của một cậu bé  mạnh mẽ vượt lên những điều tầm thường của cuộc sống đầy rẫy điều xấu xa. Rời xa vòng tay má Barberin,có lẽ là sự khó khăn đầu tiên của cậu, cậu nhớ đồ ăn dù chỉ là mẩu bánh mỳ không có bơ mà má đã chuẩn bị, khi phải đi theo cụ Vitalis những chặng đường xa để kiếm sống. Nhưng dường như điều đấy đã khiến cậu bé Remy thấm thía được bài học về lao động, phải lao động thì mới có miếng ăn, nhưng lao động phải là lao động chân chính, không dựa vào những thủ đoạn, những việc làm trái với lương tâm. Cậu bé Remy ngày nào còn sợ nay đã mạnh mẽ hơn, suy nghĩ nhiều hơn và học cách kiếm sống với nghề nghiệp là một nghệ sĩ đường phố của mình. Cậu mạnh mẽ hơn bao giờ hết từ sau khi cụ Vitalis qua đời, cậu phải xoay sở ra sao nếu không kiếm đủ tiền. Và trên hết là lòng quả cảm, ở cậu luôn hiện lên tinh thần khao khát tự do làm chủ cuộc sống của mình chứ không dựa dẫm vào ai khác.

Có thể nói bên cạnh những giá trị về tinh thần tự lập của cậu bé Remy và thái độ không chịu khuất phục trước những khó khăn, tác phẩm  “Không gia đình” còn cho ta một cái nhìn sâu sắc về tình cảm gia đình. Đó có thể là tình cảm yêu thương vô bờ bến của má Barberin cho cậu con trai nuôi của mình là Remy, má thương Remy như đứa con đẻ của mình vậy, má đã khổ sở biết chừng nào khi cậu bị chồng má đem bán cho cụ Vitalis. Với Remy cũng vậy, cậu bé đã có những ngày nhớ má Barberin đến nảy ra ý định bỏ trốn, nhớ những đồ ăn dù chỉ là mẩu bánh mỳ của má. Là cụ Vitalis yêu thương Remy hơn ai hết. Cụ sẵn sàng chống lại tên cảnh sát ở Tuludo khi Remy bị gã này đánh, cụ dạy em mọi thứ có trong gánh xiếc, dạy em cách để chống trọi với cuộc sống khắc nghiệt này. Hơn hết chính cụ chứ không phải ai khác, người trao cho em cái niềm tin là bản thân có thể làm được, có thể mưu sinh trên chính đôi bàn tay của mình.

Bên cạnh đó là tình bạn tuyệt vời của Remy và Mattia, cả hai đã cùng chia sẻ những ngọt bùi đắng cay cùng nhau. Remy dạy Matchia xem bản đồ, học chữ, học nhạc, cho chú đi theo gánh hát rong. Mattia thì luôn tận tụy, không bao giờ trái lời Remy, không bao giờ rời xa Remy nửa bước, luôn sát cánh cùng bạn trong hoạn nạn. Qua đó để thấy tác phẩm là bức tranh tươi đẹp nơi có những tình cảm như thế tồn tại, nuôi dưỡng và hình thành con người ta để đối đầu với thử thách khó khăn

Sẽ thật thiếu xót nếu như tác phẩm về giáo dục lại mất đi những giá trị tuyệt vời này. “Không gia đình” kết thúc bằng hình ảnh chàng trai Remy đã tìm thấy gia đình của mình, sống cuộc sống hạnh phúc. Qua đó tác phẩm lại một lần nữa nhấn mạnh giá trị của tinh thần lao động, tính tự lập của tuổi trẻ và tình cảm gia đình, lòng yêu thương giữa con người với con người vượt lên trên mọi ranh giới.

[Tác giả: Trịnh Minh Phượng– Nguồn: Văn học 365

(*) Bản quyền bài viết thuộc về VH365. Khi chia sẻ, cần phải trích dẫn nguồn đầy đủ tên tác giả và nguồn 

Đam mê Văn Học – Gửi bài viết TẠI ĐÂY ]